Mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesi hakkında ilke kararı, Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından 29.04.2026 tarihinde 2026/921 numara ile alınmıştır. Bu karar ile KVKK ( Kişisel Verileri Koruma Kurumu), çalışanların parmak izi ve yüz tanıma sistemi şeklindeki biyometrik tanıma sistemleriyle mesai takibi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu resmi bir şekilde kabul etmiş oldu.
2 Haziran 2026 Tarih ve 33268 Sayılı Resmi Gazete’ de https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/06/20260602-3.pdf yayımlanan karara göre, KVKK’ ye ulaşan ihbar ve şikayetler arasında en çok karşılaşılan durumlardan biri, çalışanların mesai takibini dijitalleşme ve güvenliği artırma amacıyla kurulan biyometrik sistemlere ilişkin oldu. Çalışan bir başvurucu, işyerinde parmak izi sistemi ile mesai takibine başlanması üzerine iptal talebiyle dava açmıştır.
Parmak izi, yüz tanıma sistemi, iris veya retina taraması şeklindeki biyometrik tanıma sistemlerinin hızlı, doğru ve manipülasyona dirençli özellikleriyle cazip göründüğüne işaret edilen kararda, ” kişisel verilerin korunması hukuku bağlamında son derece hassas bir alanı oluşturduğu” na dikkat çekilmiştir. Özellikle işçi- işveren ilişkisinde mevcut olan yapısal güç dengesizliği, açık rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı hususunda ciddi tereddütler doğurmaktadır. Bu nedenle biyometrik veri işleme etkinliklerinin, yalnızca hukuki sebebe değil aynı zamanda ölçülülük, gereklilik ve veri minimizasyonu ilkelerine de uygun olması gerekmektedir.
4857 Sayılı İş Kanunu’ ndaki düzenlemeler ile ( 10 Haziran 2003 Tarih / 25134 Sayı Resmi Gazete : https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2003/06/20030610.htm#1 ve 6 Nisan 2004 Tarih / 25425 Sayı Resmi Gazete: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/04/20040406.htm#6 )
işverenin çalışma sürelerini takip etmesi ve belgelemesi yönünden hukuki çerçeve çizilmiş olmakla birlikte takibin biyometrik tanımlama sistemleriyle yapılmasını öngören açık yasal bir düzenleme bulunmadığından mesai takibinin biyometrik verilerin işlenmesi yoluyla gerçekleştirilmesi hukuka aykırılık teşkil edebilecektir.
Yazımın sonunda toparlayacak olursam:
-
Mesai Takibinde Kullanılan Biyometrik Sistemler İçin Yeni Dönem Başladı:
– Parmak İzi
– Yüz Tanıma
– Retina / İris Taraması gibi biyometrik sistemler, işçi izin verse bile yasak
-
Yalnızca ”Onay Alınması” Tek Başına Yeterli Görülmüyor:
– KVKK’ ya göre; işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle, çalışanın verdiği açık rıza her zaman özgür iradeyi yansıtmayabilir.
-
Alternatif Yöntemler Varken Biyometrik Veri Kullanımı Hukuka Aykırı Kabul Edilebilir:
– Kartlı Geçiş Sistemleri
– Şifre / PIN Uygulamaları
– İmza Çizelgeleri
– RFID / NFC Kartlar gibi daha hafif yöntemler varken parmak izi, yüz tanıma gibi biyometrik veri toplamak ölçülülük ilkesine aykırı olabilir.
-
İdari Yaptırımlar ve Para Cezaları :
– Kurala aykırı Uygulamaların tespit edilmesi halinde KVKK kapsamında idari yaptırımlar ve para cezaları gündeme gelebilecek.
Ayrıca karar; kamu kurumları, belediyeler, hastaneler, fabrikalar, özel şirketler ve tüm iş yerlerini doğrudan ilgilendiriyor.
Detaylı bilgi için tarafımla aşağıdaki linkten iletişime geçebilirsiniz.
https://tugbaaskin.com/iletisim/